Arte eszenikoei buruzko berriak

150.000 ikusle izan dira, gutxi gora behera, 43. Heineken Jazzaldiak Donostian uztailaren 22tik 27ra eskaini dituen ia 100 kontzertuetan. Hori adierazi du gaur goizean, prentsaurrekoan, Miguel Martin zuzendariak edizio honen behin-behineko balantzea aurkezterakoan.

Informazio osatuagoa Jazzaldiaren webgunearen albisteen tartean

Miguel Hermoso: “Maitasun kontuetan leialtasuna ez da existitzen”

Miguel Hermoso, Yo soy Bea-ko Diego de la Vega maltzurra, astebete inguru egongo da Donostian, lana dela eta. Egunotan Antzoki Zaharrean ikusi ahal izango dugu bere obra berria, Fiel, antzezten, seriean berarekin lan egiten duten José Manuel Seda eta Inma Islarekin batera. Bertan, soldatapeko hiltzaile bat da bera, kontzientzi arazoak dituena eta egiten duenaz seguru ez dagoena. Hori da, ordea, bere bizibidea.

Leiala al zara zu?

Leial izan zaitezkeen neurrian bai. Nire buruarekin, eta zibismo eta portaera printzipioekin. Maitasun kontuetan ez dut uste leialtasuna existitzen denik. Beste pertsona batekiko leial izatea eta norbere buruarekiko leial izatea ez datoz bat nire uste. Inoiz ez dut hitz ematen leial izango naizela, badakidalako ezingo dudala hori bete.

Barkatuko al zenioke norbaiti zurekiko desleial izango balitz?

Bai, noski. Ez zaio garrantzi gehiegirik eman behar. Maitasuna sendoa baldin bada mantentzea merezi du. Huts egite hori behin eta berriro errepikatzen bada kezkatu egiten naiz, eta nirekin harremanak izan nahi ez ote dituen galdetzen diot orduan nire buruari. Bikote baten alderdi sexuala bizirik egoten saiatu behar dugu, sexua bikote baten plazerrik oinarrizkoena baita. Sexu ona izateari utziz gero pikutara doa bikotea.

Zergatik ematen dizute beti maltzur papera?

Obra hau hain da nahasia, azkenean jendeak ez dakiela ziur zein den gaiztoa. Dudan gaizto aurpegi honek lagundu egiten dit beharbada. Izugarri gustatzen zait ertzean, mugan dauden pertsonaiak antzeztea… betiere testua sinesgarria baldin bada noski. Nire pertsonaiak ez ditut moralki aztertzen, horrela izatera bultzatzen dituzten arrazoiak dira aztertzen ditudanak.

Zer esaten dizu jendeak kaltetik zoazenean?

Zein gaiztoa naizen aurpegiratzen didate, baina gorroto baldin badidate oso ondo egiten dudalako dela esaten didate gero.

Telebistak ematen ez dizudan zer ematen dizu antzerkiak, eta alderantziz?

Antzerkiak oinarri teknikoa ematen dio antzezleari, oso garrantzitsua da antzezlea beti antzerkira bueltatzea aurreratzen jarraitu nahi badu. Telebistak beste gauza batzuk ematen dizkizu. Telebistak askoz ere diru gehiago ematen du, hori ez dizut ukatuko. Oso garrantzitsua da antzerkiko aktoreek telebistan lan egitea, behar duen teknika eta zehaztasuna ematen diolako telebistari.

Musikaria zara antzezle izateaz gain. Ikusten al duzu zure burua zure musikarekin antzoki bat betetzen?

Izugarria izango litzateke. Txikia nintzenean ikasi nuen musika, baina gero antzerkian sartu nintzen buru-belarri. Nire zaletasuna da musika, ahal dudan guztietan parte hartzen dut antzerkiko talde independenteekin haiei soinu-banda jartzen. Nire oporrak, nire aisialdia da musika, gustatzen zaidana egiteko balio didana.

Zein da ikusi nahiko zenukeen ikuskizuna, oraindik ikusi ez duzuna?

Luces de Bohemia ikusi nahiko nuke Tom Waitsen musikarekin.

José Manuel Seda: “Bikote batean maitasuna da garrantzizkoena”

José Manuel Sedak oso opari berezia du bere emaztearentzat, ezkondu zireneko hamar urte bete direnean. Izan ere, haren hiltzailea izango da oparia. soldatapeko gorila bat, alegia. José Manuel Seda Oscar da Fiel obran.

Posible al da leial izatea?

Probablea dela esango nuke. Bizitza honetan dena izan daiteke probablea, apaizen kastitatea ere, nahiz eta gero hori ziurtatu beharko. Baina nire ustez zintzotasunak du leialtasunak baino garrantzi handiagoa.

Ba al duzu Fiel obrako zure pertsonaiarekin zerbaitetan antzik?

Antzezten ditudan pertsonaia guztiek dute niregandik zerbait. Baina Oscarrekin ez dut antzik ezertan. Eskrupulorik ez duen izakia da, trepa xamarra, ez du moralik buruan duena bete nahi duenean.

Zer da garrantzizkoena bikote batean gauzak ondo irteteko?

Begien bistakoa iruditu arren, bikote batean gauzak ondo irteteko elkarrenganako maitasuna da garrantzizkoena. Beste pertsona zoriontsu izaten lagundu behar duzu, behar zaituenean hor egotea, eta arraro iruditu arren, aldentzea, beste pertsonak behar duenean. Azken finean, bizitzea eta bizitzen uztea.

Zer ematen dizu antzerkiak ahal duzun guztietan bueltatzeko?

Ez dakit, antzezle guztiak hazi izan garen lekua da. Zoragarria da publikoarekin harremanean egotea. Telebistan grabatu egiten da dena; antzerkian, berriz, egunero egin behar diozu aurre gerta daitekeenari. Antzerkian sentitzen naiz ni bizien.

Zer deritzozu antzerkia telebistako aktoreez beteta egoteaz?

Ez dago telebistako aktoreez beteta, ezta gutxiagorik ere. Espainian antzerki asko egiten da, konpainia independente asko daude, ia osorik jende anonimoez osatuta. Niri, ordea, ondo iruditzen zait telebistako aktoreek antzerkia egitea, ezagunak ikustean jendea animatu eta antzerkira gehiago joaten delako.

Orain arte lan egin ez duzun zein aktore edo zuzendarirekin lan egin nahiko zenuke?

Oraindik ez zait iritsi momentua norekin lan egin nahi dudan erabaki ahal izateko, pixkanaka noa. Baina antzezle eta zuzendari askorekin lan egin nahi nuke, ezingo nuke aukeratu.

Buenafuenteren fitxaketa berria, Godoy izenaz ezagunagoa den Wellington Ángel Romero umorista uruguiaitarra Donostiara itzuli da bere umore zentzugabe eta burutsuarekin, Antológicamente Godoy ikuskizun berriarekin. Lan horretan gainbegirada bat ematen die komiko gisa egin dituen hogeita hamar urteei, eta bere bizitza artistiko zein pertsonaleko lau zatirik garrantzitsuenak hautatzen ditu.

Antológicamente Godoy ikuskizunak harrera ona izan du jendartean. Zer du berezirik?

Umorea misterioa da. Benetako umoristak pentsarazi egin behar du, eta barrea eragiten badu, hobe. Nire umorea ezberdina da, neure burua ez dut monologistatzat, kalakaria naizela esaten dut. Jendeak gustuko dituen gauzez hitz egiten dut, ezkontzaz, alabekiko edo alaben senargaiekiko harremanez… Nire bizitzaren antologia bat da, eta unerik garrantzitsuenak biltzen ditut. Gainera, ikuskizunari laguntzen dion musika ere oso garrantzitsua da. Donostiako nire hastapenak kontatuz hasten naiz, kabaret batean lanean nahiko luzaroan jardun bainuen. Garai horretan kulo aldapa izeneko emakume olgetarien zona bateko hotel batean nengoen ostatu hartuta.

Zeure bizitzako pasarterik garrantzitsuenak hautatu behar bazenitu, zeintzuk hautatuko zenituzke?

Une oso garrantzitsua izan zen Uruguaitik Bartzelonara iritsi eta zenbait antzokitan lanean hasi nintzenekoa. Kataluniak umorista gisa espresatzeko askatasuna eman zidan. Beste une garrantzitsuak gure bi alaben eta bilobaren jaiotza izan ziren.

Zure lanetan zer da egiazkoa?

Egia batetik abiatzen naiz, baina desitxuratu egiten dut. Gezurra egia itxuraldatu bat da umorean. Gezurra zoragarria da, ni ezin ninteke gezurrik esan gabe bizi. Izan ere, datorren urtean estreinatuko den nire hurrengo ikuskizunak Dena gezurra dela ikusiko duzu izenburua izango du.

30 urte umoreari lotuta eman ondoren, zerk eragiten dio barre gehien jendeari?

Pertsona bati ospea zenbat eta gehiago kendu, orduan eta barre gehiago egiten du jendeak. Denek egiten diote barre adardunari, hitz-motelari, motz samarra denari…

Zer komiko miresten dituzu?

Tip y Coll benetan bikainak iruditzen zitzaizkidan, Gila oso miretsi dut. Gaur egun oso gustuko ditut Faemino y Cansado, hoberenak direla uste dut. Buenafuente eta Berto ere nabarmenduko nituzke, ikuskizun miragarria egiten dute.

Buenafuenteren fitxaketa berria zara; zer espero duzu zeure telebista-jardun berritik?

Telebista asko landu dut Katalunian eta gustuko dut. Telebistak ospea ematen dizu gainera, Machadok esaten zuen bezala: “Jendeak ezagutzen duena maite du eta ezagutzen ez duena arbuiatzen“. Hala ere, nahiago dut antzerkia, nire bizitza osoan 1962tik horretan jardun baitut.

Zu Uruguaikoa zara, eta han egiten den gaztelania eta hemengoa berdinak dira, baina hitz batzuk aldatu egiten dira. Gogoratzen al duzu gertatu zaizun pasadizoren bat?

Coger aditzak eman dizkit arazo gehienak. “Coger” koitoa egitea da han, eta ni Montevideora joan eta esaten nion amari “coge esto, coge lo otro”… eta berak erantzuten zuen “no cojas tanto”. Orain ohitu dira. Garrantzi handia ematen diot hizkuntzari, oso garrantzitsua iruditzen zait ondo mintzatzea, ia ez dut hitz potolorik erabiltzen neure ikuskizunean.

Atzo eguerdian aurkeztu zuten Ramon Etxezarretak, Kultura delegatuak, eta Norka Chiapusok, dFERIAko zuzendariak, Donostiako Arte Eszenikoen Feria honen aurtengo balantzea. Laburbilduz, hauexek dira daturik azpimarragarrienak:

. Balantze orokorra baikorra da, bai ikusle kopuruan, bai ikuskizunen kalitatean.

· 36 ikuskizun izan dira hiriko eszenatoki eta kaleetan programatutako 82 emanaldietan

· Victoria Eugenia Antzokia dFERIAko erdigune izan da berriro, formatu handiko programazio garaikide eta internazionalarengatik.

. Hamalaugarren edizioaren ondoren, dFERIA erreferentzia gisa finkatzen ari da Espainian, parte hartu duten ikusle eta profesionalen kopuruek ziurtatzen duten bezala. Honela, kreditatu direnen kopuruak gora egin du % 43an (198 kreditatu 2007an, 272 2008an).

. Antolakuntzak kaleko programazioaren aldeko apustua egin du, aurten ere, eta publikoaren oniritzia jaso du.

Informazio osatua duzue webgune honen dosierren atalean.

Atzo gauean bukatu zen dFERIA, arte eszenikoen Donostiako feria, eta egun batzu barru izango duzue edizio honen balorazioa.

Dena den, Donostia Kultura erakundeak antolaturiko antzerki programazioak aurrera darrai. Gauzak honela, aste honetan bertan izango duzue zarzuela eta datorrenean, Godoy umoregilearen Antológicamente Godoy ikuskizuna.

Musika gustuko baduzue, uztailaren 22an hasiko da Jazzaldia. RSS bidez baduzue jarraitzerik albisteen atala, baita jaialdiko zuzendari den Miguel Martínen bloga.

Miguel Ángel Villena idazlea eta El País egunkariko kazetaria dFERIAn izan da gaur gure artean. Beste bi kazetarirekin batera parte hartuko du mahai-inguru batean, Roberto Herrerorekin (El Diario Vasco) eta Pedro Barearekin (El Correo). Bertan, euren esperientzia pertsonalak kontatuko dizkigute eta Espainiako prentsa espezializatuari buruz pentsatzen dutena aditzera emango digute.

Zer egoeratan da antzerkia prentsan?

Egoera kaxkarrean esango nuke. Komunikabideetan askoz ere informazio gehiago egon beharko luke antzerkiari buruz. Irratiek eta telebistek ez dute ia informaziorik eskaintzen antzerkiaren inguruan. Idatzizko prentsa pixka bat gehiago kezkatzen da, baina ez asko. Egia da zailagoa dela antzerkiari buruzko informazioa ematea, errepikatzen ez den gertakari bat delako. Asko jota konpainia bat zortzi egun egon daiteke leku berean. Zinemari edo literaturari buruzko informazioa ematea errazagoa da, iraunkorra delako, desagertzen ez delako.

Baloratzen al da prentsan antzerkia?

Kontraesanekoa dirudien arren eta merezi duen lekua eduki ez arren, baloratu egiten da. Antzerkia gutxiengo kualifikatuen ikuskizuna da. Antzerkia artisautzarekin eta zinema industriarekin konparatu ohi dira.

Jendeak antzerkira joaten jarraitzen al du Espainian?

Urtero gero eta jende gehiago doa antzerkira. Frankismoan urte askotan iraundako krisialdiaren ondoren, orduan askatasunik ez zegoela kontuan hartuta, indarrez suspertu da antzerkia. Espainian oso antzerki ona dago.

Nola ikusten duzu kultur informazioa Espainian?

Nire ustez orokorrean nahiko ona da. Kulturari buruzko informazioak gero eta leku handiagoa du komunikabideetan. Eta gaur egun bizi garen gizartean aisia eta kultura gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari direlako da. Gure bizitzetan literaturak eta zinemak duten eragina oso handia da eta komunikabideetan islatzen da hori.

Zer behar da kultur saileko kazetari on bat izateko?

Asko gustatu behar zaizkizu literatura, zinema, musika eta antzerkia. Gainera, jakin-mina izan behar duzu, eta oso oharkorra eta kezkatia.

Dferiak euskal dantzako lau figura bildu ditu gaur, nazioartean arrakasta izan dutenak. Victoria Eugeniako Club aretoan izan den mahai-inguruan Iker Murillo, Urtzi Aranburu eta Itziar Mendizabalek parte hartu dute, eta ordu eta erdiz gutxi gorabehera dantza munduan izan dituzten esperientzia pertsonalak kontatu dituzte. Gainera, Natalia Monge koreografo bilbotarra egon da bertan, bere agenda oso zabala izan arren abagune honetarako tarte bat hartu duela kontuan izanik, gaur bertan Lilas bere obra aurkeztuko baitu Egiako Gazteszena aretoan. Eztabaidaren moderatzailea Iratxe de Arantzibia izan da, kazetari eta dantza kritikaria.

Urtzi Aranburu donostiarrak eman dio hasiera mahai-inguruari, 16 urtez dantzari karrera bikaina egin ondoren erretiroa hartzea erabaki duenak. “Uda eta gero izan nuen aurreneko klasean nire dantzari karrera bukatu zela pentsatu nuen”, ziurtatu du. Bere etorkizuna baikortasunez ikusten du eta dantza munduan jarraitzeko asmoa duela baieztatu, ez ordea koreografo gisa, azken hilabeteotan askok egin dioten galderari erantzunez. “Dantzari izateak ez du esan nahi koreografo izan ahal zaitezkeenik. Ez dut uste koreografo izango naizenik, gainera oso txarra izango nintzatekeela uste dut”, esan du donostiar honek. Bere etorkizuneko planen artean, gertuen ikusten dituen artean, irakaskuntza lana azpimarratu du, “gozamen handia da niretzat ikasi dudan guztia transmititu ahal izatea. Izugarri disfrutatzen dut lan hori egiten”.

Itziar Mendizabal dantzari hondarribiarra baliteke mahaian egon diren guztietatik eremu gehien landu izan dituena izatea: egun batean dantza klasikoa eta hurrengoan dantza garaikidea. “Aldatzeko premia izaten dut, eszenatokian libre sentitzea, klasikotik pixka bat irtetea. Hankak dira nire aldaketak gehien sentitzen dituztenak”, adierazi du barre artean. Koreografo askorekin aritu izan da lanean urteotan, baina guztien artetik izen bat nabarmendu du: Víctor Ullate. “Oso maisu ona da nire ustez, oinarri sendo-sendoa irakatsi baitit hark “, ziurtatu du.

Iker Murillo dantzari pasaiatarra bere aurreneko pausoak ematen ari da koreografo gisa; izan ere, maiatzean egingo du bere debuta Zuricheko Junior Baleteko koreografo gisa. “Ilusio handia eta gogo handiak dauzkat, beti izan dut gauza desberdinak egiteko jakin-mina eta gogoa”, adierazi du. Gainera, Suitzan oso eroso dagoela esan du eta, oraindik oso gazte izan arren (30 urte), aipatu duenez ez litzaioke inportako Zuricheko Baletarekin bere karrera amaitzea.

Natalia Monge koreografoak lan egiteko garaian giro ona sortzeak duen garrantzia azpimarratu du. “Luxu handia da nigan konfiantza duen talde bat inguruan izatea, horrexegatik ematen dizkiet eskerrak hasi aurretik”, ziurtatu du. Bestalde, Natalia Mongek kaleko antzerkiaren magiaz hitz egin du, jendearengana hurbiltzeko oso aukera ona dela ziurtatuz. “Asko atsegin dut publikoarekin sortzen den hurbiltasun hori. Gainera, hasiera batean lau ikusle besterik ez badaude ere, gero laurehun izan daitezke, eta magikoa da hori”, adierazi du.

Ustekabean, Jone San Martin dantzaria elkartu da mahai-ingurura. “Harrigarria da dantza, arterik biziena da”, ziurtatu du hunkituta, gainerako hizlariek hark esandakoa baietsi bitartean.

Jainkoak mundua sortu zuenean lan ederra egin zuen. Baina zazpigarren egunean sortu zen arazoa, atseden egunean, alegia. Zerbait asmatu beharra zegoen jendea aspertu ez zedin, eta horrela asmatu zuen Jainkoak antzerkia. Hasieran primeran irten zen dena, laster, ordea, aurreneko arazoak gertatzen hasi ziren: antzezleak batetik, musikariak bestetik, zuzendariak… Gauzak ondo egin behar ziren eta pertsona garrantzitsuena zein zen erabaki. Jainkoak kutxa batean idatzi omen zuen erantzuna eta kutxa hura galdu egin omen zen. Baina, antza denez, Victoria Eugeniak aurkitu eta jakin zuen erantzunaren berri, hauxe alegia: Zergatik? Istorio bitxi honekin hasiera eman zion Santiago Sánchezek (L´OM Imprebís) dFERIA barruan Victoria Eugeniako Club aretoan izan zen mahai-inguruari. Santiago Sánchezez gain, Enrique Federman, Fernando Bernues (Tanttaka Teatroa) eta José Carlos García (Chapitô) aritu ziren eztabaidan eszena zuzendaritzak sorkuntzan duen garrantziari buruz. Manolo Gómez (Txontxongillo Taldea) izan zen moderatzailea.

Manolo Gómezek dioenez oso pozik dago solasaldi hau egin ahal izateaz eta abagune ona ikusi du bertan ikuspegi desberdinak ezagutzeko, jatorri desberdinetako jendea bildu baita bertan, esate baterako Enrique Federman, Argentinakoa, eta José Carlos García, Mozambikekoa.

“Zuzendariaren zeregina hau da, urteetan talde bat mantentzeko gai izatea. Hierarkiak antzerkian sartzen diren momentutik dator hondamena”, esan die Santiago Sánchezek berarekin ados zeudela ziruditen gainerako lankideei.

“Talde-lanean sinesten dut, ideia onena edozeinek izan dezake, baina garrantzizkoena hauxe da, gure artean elkartuta egotea”, adierazi du Enrique Federmanek, zuzendariaren zeregin nagusiena azkeneko erabakia hartzea dela esateaz gainera, “aurreko guztiak denon artean hartzen dira”. Bestalde, argentinarrak esan duenez, zuzendari on batek taldeari entzuten jakin behar du eta aurretik ezarritako erabakiak errespetatzera bultzatu behar ditu.

“Antzerkia batzea da“, dio Fernando Bernuesek. Zuzendariaren zeregin nagusia antzezlanari estiloa ematea dela azpimarratu du, “hortik aurrera bat gehiago zara”. Gainera, antzezleek antzerkian betetzen duten funtsezko zeregina nabarmendu du.

José Carlos Garcíak beste ukitu bat eman dio solasaldiari. Bere lankideek esan dutenarekin asko identifikatzen dela esan arren, taldeari buruzko ikuspegia Portugalen desberdina dela aipatu du. “Hango konpainiak jende gutxiz osatuta daude eta antzezlan jakin batean parte hartzeko kontratatzen dituzte antzezleak. Beraz, antzezleak aldatu egiten dira obra batetik bestera”, adierazi du.

Solasaldi honetan publikoari buruz duten ikuspegiaz ere aritu ziren hizketan. “Inoiz ez da galdu behar espontaneotasuna, ikusleak bezala begiratu behar da”, aipatu du Fernando Bernuesek. Bestetik, Santiago Sánchezek, Bernuesekin bat etorriz, kanpoan dagoenaren arreta erakarri behar dela adierazi du, “publikoaren arreta galtzen dugunean zerbaitetan huts egin ari garelako izaten da”. Enrique Federmanen ustez publikoa 100 buru dituen munstroa da eta oso zaila da pertsona bakoitzak pentsatzen duena jakitea; beraz, idazteko garaian ez du gehiegi pentsatzen ikusleez. Dena den, aitortu duenez, behin baino gehiagotan antzezlan bat estreinatu aurretik gertuko pertsona talde bat eraman izan du ikuskizunera eta era horretara ikusi ahal izan du zeintzuk diren publikoa gehien harrapatzen duten momentuak.

Enrique Federman zuzendari, autore, antzezle eta clown argentinarra Donostian da egunotan dFerian aktiboki parte hartzeko. Mahai-inguruetan egongo da, elkarrizketak izango ditu eta, are eta garrantzitsuago, Perras eta No me dejes así bere antzezlanak ikusi ahal izango ditugu Victoria Eugenia Antzokian, uztailaren 9 eta 11n, hurrenez hurren.

Zerekin geratzen zara: zuzendari, autore, antzezle edo clown izatearekin?

Momentu pertsonala zein den, horren arabera. Aspalditik ez dut antzezten, clown lana pixka bat baztertuta daukat. Gaur egun autore eta zuzendari nahasketa da ondoen ordezkatzen nauena.

Zertan inspiratzen zara idazteko garaian?

Bat batean sortzen zaidan zerbait da, ez dut ezer behartzen.

Definitu ezazu No me dejes así obra.

Jendeak komedia beltza dela esan ohi du, komedia ukitu handia duelako baina baita nolabaiteko dramatismoa duten egoerak ere. Ikustera doan jendeari esango nioke oso ondo pasatuko duela, harritu egingo direla momenturo. Hauxe gomendatuko nieke, obra ikusi ahala sentituko dituzten emozio desberdinak bizitzea.

Zer da zure obretan garrantzitsuena?

Antzezleak, zalantzarik gabe. %80a dira.

Zertan bereizten da No me dejes así zure gainerako lanetatik?

Obra honetan hitza ez da adierazpide bakarra, isiluneekin, mugimenduekin… jolas egiten dut ere bai. Lehendik ere egin izan dut hori, baina hemen hobekuntza nabarmena ikus daiteke aurreko nire obrekin konparatuta. Dena den, umorea da nire lan guztien artean dagoen lotura.

Zein obraz zaude harroen?

Guztiez. Egia da batzuetan obra batzuk beste batzuk baino gehiago gustatu izan zaizkidala, baina guztiez nago harro. Zorionez, inoiz ez naiz damu izan egin izan dudan lan bakarren batengatik ere.

Zer da gogorrena komiko izateaz?

Zuzendari, antzezle edo autore izatea bezala, zu zarena eta zuk egiten duzuna bereizteko gai ez zaren momentua iristea, alegia. Gai profesionalek bizitza pertsonalean eraginik ez izaten saiatu behar gara.

Zein da gehien gustatzen zaizun komiko espainola?

Tricicle izugarri gustatzen zait. Forman perfekzioa ezagutzea lortu dutela iruditzen zait.

Nola ikusten duzu zure bizitza antzezle izango ez bazina?

Sukaldari gisa. Oso ondo hitz egin didate Donostiako gastronomiaz eta dastatzea espero dut hemen egongo naizen egunotan.

Euskal antzerkia ospakizunetan murgildurik dabil: Tanttaka Teatroak 25 urte bete baititu. Honengatik, dFERIA 08k mahaingurua antolatu du gaur eguerdian Victoria Eugenia Antzokian, “Arrosak eta arantzak: antzerkiak 25 urte”. Parte hartzaileak ondoko hauek izan ziren: Fernando Bernues (Tanttaka Teatroa), Aizpea Goenaga, aktorea eta gidoigilea, Frantxis Lopez Landatxe, Koldo Mitxelena Kulturuneko zuzendaria, Ana Pimenta (Euskal Aktoreen Batasuna), Ana Pérez (Legaleon T), Julio Perugorria, banatzailea, eta Marta Monfort, programatzailea. Berria egunkariaren kritikari den Agus Pérez aritu da moderatzaile lanetan.

Modu lasaian, sei partehartzaileek euskal antzerkiak azken 25 urteetan izandako garapenaz mintzatu dira. Garai batean konpromiso soziala zuen antzerkia gailentzen bazen ere, gaur egun, Agus Perezen hitzetan, telebistan ageri denaren eraginez, komedia arinaren diktadurapean bizi gara. Aizpea Goenagak gaineratu du ez daudela antzerki mota ezberdinak, nahiz eta behar-beharrezkoak izan. “Horretarako, publikoak ikuskizunetara joan beharra dauka”, ihardetsi dio Ana Pimentak.

Berriketaldiak iraun duen ordu t´erdian, antzerkiaren arazorik nagusienaz egin dute berba. “Frakasorik handiena izan da ez lortzea jendea eszenatoki gainean zerbait kontatzen ari den pertsonekiko kurioso izatea“, esan du Frantxis López-ek. “Iparraldean, gizarteak beste modu batez ikusten ditu gauza hauek, ohitura handiagoa dute, ez zaie hainbeste axola antzerkia ikusteagatik pagatu behar izatea”, bota du Agus Perezek.

Nahiko haserre agertu dira urte hauetan guztietan egondako laguntza publiko urriagatik. “Bada bidean geratu den eta geratuko den jendea. Ezin da soilik antzerki mundutik bizi”, baieztatu du Julio Perugorriak. Fernando Bernuesek, berriz, antzerkiaren lege baten beharra azpimarratu du, markoa mugatu eta mundu horretan lanean ari direnen eskubideak eta betebeharrak finkatuko lituzkeena. Denek legearen aldeko jarrera agertu dute, Ana Pimentaren hitzetan, besteak beste antzerki mundua antolatzeko balioko duelakoan.

Dena ez da txarra izan urte hauetan. Antzerkiarekiko duten maitasunak aurrera jarraitzeko indarra eman die, publikoari beren istorioak kontatzeko, taula gainean aritzeko… finean, antzerkia egiteko. “Ikuslearengan sortzen dudan erreakzioa interesatzen zait: majia, enpatia. Garrantzitsuena publikoa da”, nabarmendu du Ana Pimentak.

Etorkizuna mesfidantzaz begiratzen dute eta ez dakite garai digitala laguna edo etsaia izango ote den, antzerkia salbatu edo hondoratu ote duen.